Back to top

Καταγράφοντας την αλληλεγγύη στο Σπίτι της Ευρωπαϊκής Ιστορίας

Η τρέχουσα πανδημία δεν είναι μόνο μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας· έχει βαθιές κοινωνικές, οικονομικές και πολιτιστικές επιπτώσεις. Ο κόσμος αλλάζει μπροστά στα μάτια μας. Για να κατανοήσουμε τον τρόπο με τον οποίο αλλάζει, πρέπει να κοιτάξουμε προσεκτικά γύρω μας, ακόμα και αν το μόνο σημείο από το οποίο μπορούμε να το κάνουμε είναι το παράθυρο του σπιτιού μας.

Όταν κοιτάζουμε έξω από τα παράθυρα του μουσείου μας, βλέπουμε τους Ευρωπαίους σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, αλλά και την αμοιβαία βοήθεια και υποστήριξη μεταξύ τους, τους βλέπουμε χωρισμένους, αλλά και να βρίσκουν τρόπους να έρθουν κοντά παρά την κοινωνική αποστασιοποίηση και τα κλειστά σύνορα. Βλέπουμε Ευρωπαίους που επιδεικνύουν αλληλεγγύη, ελπίδα και ανθεκτικότητα στις αντιξοότητες. Θυμόμαστε τις δύσκολες ιστορίες που σας διηγούμαστε στις εκθέσεις μας και το πώς αυτές οι ιδιότητες έχουν διαφανεί και στο παρελθόν.

Καταγράφοντας την αλληλεγγύη σε όλη την Ευρώπη

Το Σπίτι της Ευρωπαϊκής Ιστορίας ξεκίνησε ένα πρόγραμμα με σκοπό να καταγράψει τις αντιδράσεις αλληλεγγύης, ελπίδας, κοινοτικού πνεύματος και δημιουργικότητας των Ευρωπαίων στην αντιμετώπιση της τρέχουσας πανδημίας, τις δραματικές καταστάσεις, τις ανάγκες και τις καταστάσεις έκτακτης ανάγκης τις οποίες προκάλεσε. Θα συγκεντρώσουμε τις ιστορίες, τα αντικείμενα, τις εικόνες και τους ήχους που θα μας βοηθήσουν να διηγηθούμε αυτήν την ιστορία, όταν «όλα αυτά θα έχουν τελειώσει».

Υπάρχουν ήδη πολλές πρωτοβουλίες από μουσεία και αρχεία τα οποία καταγράφουν την καθημερινή ζωή κατά τη διάρκεια αυτής της πανδημίας στις κοινότητές τους. Ας ελπίσουμε ότι θα ακολουθήσουν πολλές άλλες. Ωστόσο, η κοινότητα την οποία υπηρετούμε εμείς, στο Σπίτι της Ευρωπαϊκής Ιστορίας, είναι η ευρωπαϊκή κοινότητα. Διηγούμαστε ευρωπαϊκές ιστορίες. Αυτή η διαδικασία μάς δίνει δύναμη, αν και καμιά φορά αποδεικνύεται υπερβολικά βαριά. Όμως, σε αυτούς τους δύσκολους και αβέβαιους καιρούς, υπάρχει μια ευρωπαϊκή ιστορία που εκτυλίσσεται μπροστά στα μάτια μας και πρέπει να την καταγράψουμε.

Θετικά μηνύματα

Οι σημαίες με το ουράνιο τόξο που καθησυχάζουν τους Ιταλούς ότι «Andrà tutto bene» («Όλα θα πάνε καλά») στολίζουν πλέον παράθυρα και μπαλκόνια σε όλη την Ευρώπη, σε διαφορετικές γλώσσες αλλά πάντα με το ίδιο ελπιδοφόρο μήνυμα. Το μήνυμα της Smaranda, στην παραπάνω εικόνα, είναι μόνο ένα από τα χιλιάδες πιθανά παραδείγματα που δείχνουν τον πραγματικό χαρακτήρα των Ευρωπαίων να αναδεικνύεται στις χειρότερες στιγμές.

Καθώς οι χώρες κλείνουν τα σύνορά τους και ομφαλοσκοπούν, οι άνθρωποι παραμένουν στη μία ή στην άλλη μεριά κάποιων συνόρων που είχαν πια ξεχάσει ότι βρίσκονταν εκεί. Συγκεντρώνουμε τα μηνύματα φιλίας και νοσταλγίας που έχουν εμφανιστεί κατά μήκος αυτών των νέων αλλά τόσο παλιών συνόρων: «Stýská se mi po tobě Čechu» («Μου λείπεις, Τσέχε») / «I ja za tobą Polaku» («Κι εμένα μου λείπεις, Πολωνέ»).

Όταν οι ιατρικές προμήθειες σπανίζουν, από τον εξοπλισμό προστασίας έως τους πολύτιμους αναπνευστήρες, οι κάτοχοι τρισδιάστατων εκτυπωτών προσφέρονται να δημιουργήσουν ταχύτερα και φτηνότερα νέες εκδοχές τους που ήδη σώζουν ζωές.

Η συνύπαρξη σε περιόδους κοινωνικής αποστασιοποίησης αποτελεί πρόκληση. Ωστόσο, σε όλη την Ευρώπη και τον κόσμο, βλέπουμε νέους τρόπους προσέγγισης και επικοινωνίας μεταξύ μας: από τις τηλεφωνικές κλήσεις προς μοναχικούς ηλικιωμένους έως το κυνήγι για αρκουδάκια που διοργανώνεται για τα παιδιά στα παράθυρα της γειτονιάς.

Για όσους δεν έχουν πια εισοδήματα λόγω του περιορισμού της κυκλοφορίας, οι ίδιοι γείτονες καταφεύγουν στην ανταλλακτική οικονομία. Οι Ιταλοί την ονομάζουν «la spesa sospesa»: όποιος μπορεί δίνει, όποιος δεν μπορεί παίρνει!

Στις 8 η ώρα κάθε βράδυ, οι Ευρωπαίοι χειροκροτούν στα παράθυρά τους τιμώντας όσους βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της καταπολέμησης του ιού: το ιατρικό προσωπικό. Πρόκειται για μια ευρωπαϊκή ηχητική επένδυση που θα γίνει μέρος της κληρονομιάς μας.

Όπως είπε πρόσφατα ένας σοφός γέρος μπροστά σε μια τεράστια άδεια πλατεία: «Όλοι μας ταξιδεύουμε στην ίδια βάρκα, όλοι μας είμαστε ευάλωτοι και αποπροσανατολισμένοι, αλλά ταυτόχρονα σημαντικοί και απαραίτητοι». Πιστεύουμε ότι αυτήν τη στιγμή τα μουσεία πρέπει να κάνουν αυτό που ξέρουν να κάνουν καλύτερα: να καταγράψουν και να προβάλουν τις ιστορίες μας, θυμίζοντάς μας ταυτόχρονα τις δύσκολες στιγμές που έχουμε ήδη ξεπεράσει και την αλληλεγγύη και την ανθρωπιά που κάνουν διαρκώς τα πάντα πιο υποφερτά.

Επόμενα βήματα

Αν θέλετε να μοιραστείτε μαζί μας τις ιστορίες, τα αντικείμενα, τις εικόνες και τους ήχους που σας περιβάλλουν, επικοινωνήστε με την ομάδα μας.

Κάντε κλικ εδώ για να συνεχίσετε να διαβάζετε για την πρωτοβουλία «Make Covid History»

Πηγή εικόνας: Ana-Maria Rampelt