Back to top

Onlinelezingenreeks “Envisioning Europe”: EU and Democratic Experimentation

Soort evenement: 
Online debat
Event Category: 
Our Events
Publiek: 
Volwassenen
Taal waarin het evenement plaatsvindt: 
Engels

De Europese Unie is een opmerkelijk experiment op het gebied van bestuur op meerdere niveaus, economische integratie en multilaterale diplomatie. De EU is echter ook een belangrijk en zelfs moedig democratisch experiment. Nooit eerder is er sprake geweest van een dergelijk ambitieus democratisch project dat de grenzen van een natiestaat overschreed. Professor Jan Zielonka zal trachten te beoordelen of dit experiment geslaagd dan wel mislukt is. Zo heeft het Europees Parlement op grond van de recente Verdragen meer bevoegdheden gekregen, maar dit heeft de legitimiteit van de EU niet zichtbaar vergroot. De lidstaten beschouwen zichzelf nog steeds als de hoeders van de democratie, maar verschuilen zich achter de EU om parlementair toezicht binnen hun eigen grenzen te omzeilen. De Europese verkiezingen brengen steeds meer eurosceptische EP-leden met tastbare invloed naar voren. Democratie vereist een aanzienlijke mate van burgerparticipatie, maar lobbyisten lijken beter tot de EU-instellingen te kunnen doordringen dan ngo’s – om nog maar te zwijgen van gewone burgers. Wellicht is het systeem van parlementaire vertegenwoordiging niet zo geschikt voor een enorme multinationale speler met meerdere niveaus als de EU. In een bestuursvorm met veel verschillende culturen en politieke kleuren is het moeilijk om de democratie uitsluitend via institutionele constructies te ontwikkelen. Professor Zielonka geeft een aanzet tot een alternatieve weg voor de democratie in de EU, waarbij burgers meer macht krijgen via nieuwe vormen van betwisting, participatie en vertegenwoordiging. Hij zet uiteen waarom een Europa van netwerken een andere vorm van democratie vereist dan een Europa van staten.

Inschrijvingen

Jan Zielonka is hoogleraar politicologie en internationale betrekkingen aan de Universiteit Cá Foscari van Venetië en aan de Universiteit van Oxford. Voorheen was hij onder meer verbonden aan de universiteiten van Warschau en Leiden, en aan het Europees Universitair Instituut in Florence. Zijn werk situeert zich in het spanningsveld tussen internationale betrekkingen, vergelijkende politicologie en politieke theorie. Jan Zielonka heeft achttien boeken geschreven, waaronder Counter-revolution. Liberal Europe in Retreat (Oxford University Press, 2018). Dit boek is in 2019 bekroond door de Academic Association for Contemporary European Studies met de prijs voor het beste boek over Europa en is in meerdere talen vertaald; Politics and the Media in New Democracies: Europe in a Comparative Perspective (Oxford University Press, 2015); Is the EU doomed? (Polity Press, 2014), en Europe as Empire. The Nature of the Enlarged European Union (Oxford University Press, 2006). Jan Zielonka schrijft regelmatig artikelen voor Die Zeit, The New Statesman, Social Europe, Open Democracy, Il Fatto Quotidiano, L’Espresso, NRC Handelsblad, Diário de Notícias en Rzeczpospolita.

Gespreksleider is prof. Ludger Kühnhardt, directeur van het Onderzoekscentrum voor Europese Integratie van de Universiteit van Bonn en hoogleraar politieke wetenschappen aan de Universiteit van Bonn. Prof. Kühnhardt heeft ruime ervaring op het gebied van politieke en wetenschappelijke consultancy, onder andere voor de secretaris-generaal van de Raad van Europa, de voorzitter van het Europees Parlement, het parlement van de Economische Gemeenschap van West-Afrikaanse Staten, het West-Afrika-Instituut, de European Humanities University in Vilnius en de Duitse Conferentie van bisschoppen.

Inleiding: dr. Constanze Itzel, directeur Huis van de Europese geschiedenis.

In het kader van de Conferentie over de toekomst van Europa organiseert het Huis van de Europese geschiedenis onder de titel “Envisioning Europe” een serie onlinelezingen. Van 22 juni 2021 t/m 19 juli 2022 nodigt het Huis van de Europese geschiedenis twaalf vooraanstaande historici uit om van gedachten te wisselen over het Europa van vroeger en nu. Ook deskundigen van buiten Europa leveren een bijdrage aan deze dialoog door de thema’s vanuit een extern perspectief te belichten. Elke lezing wordt gevolgd door een vraag-en-antwoordsessie met gespreksleider.