Back to top

DE VORMING VAN EUROPA

Wat is Europa? Geografisch gezien is Europa nooit een duidelijk begrensde ruimte geweest. De naam van het continent is ontleend aan de oude Griekse mythe van Europa, een verhaal dat net als de geschiedenis zelf door de eeuwen heen telkens vanuit verschillende zienswijzen opnieuw is geïnterpreteerd.

Europa wordt gekenmerkt door zijn verworvenheden en tradities, maar in welk opzicht onderscheidt het zich van andere continenten? Kunnen we spreken van een gemeenschappelijk Europees verleden als de mensen toch op een heel verschillende manier door de historische gebeurtenissen zijn beïnvloed? Kunnen we een gemeenschappelijk kenmerk vinden, wellicht een Europees reservoir aan herinneringen?

Entrance to Shaping Europe second floor

EUROPA IN KAART BRENGEN

Waar begint Europa en waar eindigt het? Sinds mensenheugenis wordt Europa beschreven als een continent dat zich in historisch en cultureel opzicht apart heeft gevormd. In geografisch opzicht vormen Europa en Azië echter één geheel.

De Europese belangstelling voor kaarten en voor het vervaardigen van kaarten kent een lange en veelzijdige geschiedenis en gaat terug tot het oude Griekenland en Rome. Door de ontdekking van zeeroutes naar Noord- en Zuid-Amerika in de vijftiende eeuw krijgen Europeanen niet alleen een andere visie op de hun bekende wereld, maar verandert ook het beeld dat zij van zichzelf hebben.

DE MYTHE VAN EUROPA

Europa, een mythische prinses uit Fenicië – het huidige Libanon – wordt ontvoerd door de Griekse god Zeus, die de vorm aanneemt van een witte stier. Hij is zo in de ban van haar schoonheid dat hij haar meeneemt naar het eiland Kreta.

De naam Europa wordt al sinds de oudheid met deze mythe geassocieerd. Ze komt voor in de kunst, literatuur, religie en politiek, waar vaak een nieuwe interpretatie wordt gegeven aan het verhaal en de beeldspraak om de situatie van dat moment weer te geven.

EUROPEES ERFGOED

Wat verbindt ons continent? Wat kan worden beschouwd als Europees erfgoed? Europa is meer dan een optelsom van nationale geschiedenissen. Is Europa dan een beschaving en cultuur die wordt gekenmerkt door bepaalde tradities en waarden die in de loop van de geschiedenis zijn ontwikkeld?

Er zijn basale componenten die van origine Europees zijn en die zich over het hele continent verspreid hebben. Kunnen deze beschouwd worden als aparte, essentiële kenmerken van de Europese cultuur? Zo ja, welke delen van dit Europees erfgoed moeten we dan in stand houden, wat willen we veranderen, en waar moeten we tegenin gaan?

HERINNERINGEN

Wanneer we ons het verleden herinneren, kunnen we dan voorkomen dat we dezelfde fouten maken? Herinneringen worden als zeer belangrijk beschouwd. Zowel personen als maatschappelijke groepen nemen herinneringen als uitgangspunt voor leerprocessen en het ontwikkelen van zelfbewustzijn.

De herinnering is echter een gecompliceerd fenomeen. Herinneringen zijn selectief en onlosmakelijk verbonden met vergeten. Onze herinneringen vormen een cruciaal onderdeel van de geschiedenis en hebben een verregaande invloed op ons heden en onze toekomst. De wijze waarop we ons dezelfde geschiedenis herinneren, verandert voortdurend.