Back to top

EUROPA IN PUIN

1914 betekende een keerpunt voor Europa. Europa bekleedde in politiek, economisch en cultureel opzicht inmiddels een dominante positie in de wereld. Het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog, de eerste geïndustrialiseerde massale oorlog, bracht echter tot dan toe ongekende vernietigingen op het slagveld en in de samenleving als geheel teweeg. Deze vier jaar deden Europa trillen op zijn grondvesten en het continent werd meegesleurd in een wereldwijd conflict zoals dat zich nog nooit eerder had voorgedaan.

Deze ramp gaf de aanzet tot de meest moorddadige eeuw uit de Europese geschiedenis, en de traumatische gevolgen ervan lieten diepe littekens achter in de Europese collectieve herinnering.

Als gevolg van de Eerste Wereldoorlog gingen oude keizerrijken ten onder en ontstonden nieuwe staten. Pacifisme en de idee van Europese integratie wonnen aan invloed.

De Tweede Wereldoorlog wordt dikwijls omschreven als een 'totale oorlog', waarin het onderscheid tussen soldaten en burgers was weggevallen. Miljoenen mensen werden het slachtoffer van massa-executies, deportaties, honger, dwangarbeid, concentratiekampen en bombardementen.

Entrance to Europe in ruins - third floor

DE EERSTE WERELDOORLOG

Het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog, de eerste geïndustrialiseerde massale oorlog, bracht tot dan toe ongekende vernietigingen op het slagveld en in de samenleving als geheel teweeg. Deze vier jaar deden Europa trillen op zijn grondvesten en het continent werd meegesleurd in een wereldwijd conflict zoals dat zich nog nooit eerder had voorgedaan.

Deze ramp gaf de aanzet tot de meest moorddadige eeuw uit de Europese geschiedenis, en de traumatische gevolgen ervan lieten diepe littekens achter in de Europese collectieve herinnering.

TOTALITARISME TEGENOVER DEMOCRATIE

Als gevolg van de Eerste Wereldoorlog gingen oude keizerrijken ten onder en ontstonden nieuwe staten. Pacifisme en de idee van Europese integratie wonnen aan invloed. In heel Europa floreerde de parlementaire democratie; in de Sovjet-Unie daarentegen ontstond de eerste communistische dictatuur. In 1939 had de meerderheid van deze democratieën echter gefaald en leefden de meeste Europeanen onder autoritaire of totalitaire regimes, die op brute wijze controle uitoefenden op het openbare leven en het privéleven, en de individuele vrijheden inperkten.

In 1933 kwamen de nazi's aan de macht en vestigden een totalitair regime. Zij beschouwden Arische Duitsers als een biologisch superieur ras dat voorbestemd was om Europa te domineren. Joden kregen de schuld van de problemen in Duitsland en werden ervan beticht samen te zweren om overal ter wereld de macht te kunnen overnemen.

DE TWEEDE WERELDOORLOG

De Tweede Wereldoorlog wordt dikwijls omschreven als een 'totale oorlog', waarin het onderscheid tussen soldaten en burgers was weggevallen. Miljoenen mensen werden het slachtoffer van massa-executies, deportaties, honger, dwangarbeid, concentratiekampen en bombardementen.

In het kader van systematische sociale en etnische zuiveringen werden onder het naziregime miljoenen mensen vermoord. Zowel de omvang als de in detail geplande uitvoering ervan maakten de genocide op de Europese Joden tot een gebeurtenis zonder gelijke in de geschiedenis. In Midden-en Oost-Europa voltrok zich de gewelddadige confrontatie tussen het nationaalsocialisme en het stalinisme, en de oorlog had daar dan ook een uitgesproken wreed karakter.

DE OOGST VAN VERNIETIGING

Naar schatting zijn tijdens de Tweede Wereldoorlog 60 miljoen mensen omgekomen, waarvan bijna twee derde burgers. Cijfers alleen kunnen echter geen uitdrukking geven aan de totale omvang van de persoonlijke tragedies, net zo min als aan de catastrofale gevolgen die deze gebeurtenissen voor verschillende bevolkingsgroepen hebben gehad. De hier tentoongestelde voorwerpen vertellen het verhaal van de mensen achter deze gebeurtenissen en laten ons nadenken over de vraag hoe mensen trauma's en verliezen van een dergelijke omvang verwerken.