Back to top

EUROPA IN PUIN

1914 betekende een keerpunt voor Europa. Europa bekleedde in politiek, economisch en cultureel opzicht inmiddels een dominante positie in de wereld. Het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog, de eerste geïndustrialiseerde massale oorlog, bracht echter tot dan toe ongekende vernietigingen op het slagveld en in de samenleving als geheel teweeg. Deze vier jaar deden Europa trillen op zijn grondvesten en het continent werd meegesleurd in een wereldwijd conflict zoals dat zich nog nooit eerder had voorgedaan.

Deze ramp gaf de aanzet tot de meest moorddadige eeuw uit de Europese geschiedenis, en de traumatische gevolgen ervan lieten diepe littekens achter in de Europese collectieve herinnering.

Als gevolg van de Eerste Wereldoorlog gingen oude keizerrijken ten onder en ontstonden nieuwe staten. Pacifisme en de idee van Europese integratie wonnen aan invloed.

De Tweede Wereldoorlog wordt dikwijls omschreven als een 'totale oorlog', waarin het onderscheid tussen soldaten en burgers was weggevallen. Miljoenen mensen werden het slachtoffer van massa-executies, deportaties, honger, dwangarbeid, concentratiekampen en bombardementen.

Toegang tot Europa in puin - derde verdieping

DE EERSTE WERELDOORLOG

Het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog, de eerste geïndustrialiseerde massale oorlog, bracht tot dan toe ongekende vernietigingen op het slagveld en in de samenleving als geheel teweeg. Deze vier jaar deden Europa trillen op zijn grondvesten en het continent werd meegesleurd in een wereldwijd conflict zoals dat zich nog nooit eerder had voorgedaan.

Deze ramp gaf de aanzet tot de meest moorddadige eeuw uit de Europese geschiedenis, en de traumatische gevolgen ervan lieten diepe littekens achter in de Europese collectieve herinnering.

Audio gids:

De Eerste Wereldoorlog

Oorzaken van de oorlog

Europese oorlog, wereldoorlog

Ervaringen van soldaten

Industriële oorlogvoering

Massale oorlog

Gifgas

Beelden van de vijand

Herinnering aan de oorlog

De vredesverdragen

TOTALITARISME TEGENOVER DEMOCRATIE

Als gevolg van de Eerste Wereldoorlog gingen oude keizerrijken ten onder en ontstonden nieuwe staten. Pacifisme en de idee van Europese integratie wonnen aan invloed. In heel Europa floreerde de parlementaire democratie; in de Sovjet-Unie daarentegen ontstond de eerste communistische dictatuur. In 1939 had de meerderheid van deze democratieën echter gefaald en leefden de meeste Europeanen onder autoritaire of totalitaire regimes, die op brute wijze controle uitoefenden op het openbare leven en het privéleven, en de individuele vrijheden inperkten.

In 1933 kwamen de nazi's aan de macht en vestigden een totalitair regime. Zij beschouwden Arische Duitsers als een biologisch superieur ras dat voorbestemd was om Europa te domineren. Joden kregen de schuld van de problemen in Duitsland en werden ervan beticht samen te zweren om overal ter wereld de macht te kunnen overnemen.

Audio gids:

Een nieuw politiek landschap

Democratie

Staat en natie

 

1917–1920

Verspreiding van de revolutie

Totalitarisme versus democratie

 

Breken met tradities

Pacifisme / etnische conflicten

Toenadering / revanchisme

De Europese idee / fascisme

Keynesianisme / de Grote Depressie

Autoritaire regimes

 

Ideologie (Stalinisme)

Leiderschap (Stalinisme)

Economie (Stalinisme)

Massaterreur (Stalinisme)

Genocide en massaterreur (Nationaalsocialisme)

Economie (Nationaalsocialisme)

Leiderschap (Nationaalsocialisme)

Ideologie (Nationaalsocialisme)

 

Internationale gevolgen van de Spaanse burgeroorlog

DE TWEEDE WERELDOORLOG

De Tweede Wereldoorlog wordt dikwijls omschreven als een 'totale oorlog', waarin het onderscheid tussen soldaten en burgers was weggevallen. Miljoenen mensen werden het slachtoffer van massa-executies, deportaties, honger, dwangarbeid, concentratiekampen en bombardementen.

In het kader van systematische sociale en etnische zuiveringen werden onder het naziregime miljoenen mensen vermoord. Zowel de omvang als de in detail geplande uitvoering ervan maakten de genocide op de Europese Joden tot een gebeurtenis zonder gelijke in de geschiedenis. In Midden-en Oost-Europa voltrok zich de gewelddadige confrontatie tussen het nationaalsocialisme en het stalinisme, en de oorlog had daar dan ook een uitgesproken wreed karakter.

Audio gids:

De Tweede Wereldoorlog

Totale vernietiging

Oorzaken van de oorlog

Massa-executies

Massadeportatie

Hongerdood

Dwangarbeid

Concentratiekampen

Shoah

Bombardementen

Collaboratie en samenwerking

Verzet

DE OOGST VAN VERNIETIGING

Naar schatting zijn tijdens de Tweede Wereldoorlog 60 miljoen mensen omgekomen, waarvan bijna twee derde burgers. Cijfers alleen kunnen echter geen uitdrukking geven aan de totale omvang van de persoonlijke tragedies, net zo min als aan de catastrofale gevolgen die deze gebeurtenissen voor verschillende bevolkingsgroepen hebben gehad. De hier tentoongestelde voorwerpen vertellen het verhaal van de mensen achter deze gebeurtenissen en laten ons nadenken over de vraag hoe mensen trauma's en verliezen van een dergelijke omvang verwerken.

Audio gids:

De oogst van vernietiging