Back to top

EUROPA: ŚWIATOWA POTĘGA

Wiek XIX to rewolucyjny okres w historii Europy i czas wielkich zmian we wszystkich dziedzinach życia. Prawa człowieka i prawa obywatelskie, demokracja i nacjonalizm, industrializacja i wolny rynek – wszystko to zapoczątkowało okres zmian i różnorodnych możliwości.

Pod koniec tego stulecia Europa znajduje się u szczytu światowej potęgi. Nasilają się jednakże napięcia wewnątrzkrajowe i rośnie międzynarodowa rywalizacja, co doprowadza na początku XX wieku do wybuchu zbrojnego konfliktu.

Entrance to Europe a global power - third floor

ZMIANA POLITYCZNA

Wiek XIX – wiek rewolucji! Czerpiąc inspirację z rewolucji francuskiej 1789 r., narody w całej Europie rzucają wyzwanie rządzącej arystokracji i walczą o rozwój praw obywatelskich i praw człowieka, demokracji oraz narodowej niepodległości.

Nacjonalizm pojawia się jako rewolucyjny postulat zapowiadający większy udział obywateli w demokracji, ma jednak charakter wykluczający, ponieważ odwołuje się do wizji świata składającego się z państw narodowych zamieszkałych przez ludzi należących do tej samej grupy etnicznej. Jednak niektórzy europejscy wizjonerzy mają nadzieję na zjednoczenie kontynentu i przezwyciężenie partykularyzmów narodowych.

RYNKI I LUDZIE

Para, dym, fabryki, hałas – wszystko to zapowiada początek rewolucji przemysłowej w Wielkiej Brytanii. Rozpowszechniająca się w różnym stopniu w Europie produkcja przemysłowa przekształca ten kontynent w światowe centrum industrializacji, finansów i handlu. Nowe odkrycia techniczne rozpoczynają postęp przemysłowy, a energia parowa jest podstawą rozwoju przemysłu ciężkiego. Całkowicie zmieniają się metody produkcji, a duże fabryki zatrudniające tysiące robotników masowo produkują towary przemysłowe i konsumpcyjne.

NAUKA I TECHNOLOGIA

Pod koniec XIX w. Europę charakteryzują szybkość, dynamizm i wiara w postęp. Linie kolejowe, elektryczność, kino, fotografia i nowe teorie naukowe i medyczne potwierdzają, że Europa zajmuje czołową pozycję na drodze do nowoczesności. Przyszłość wygląda optymistycznie.

Nadejście wieku kolei potwierdza pozycję Europy jako światowego lidera w dziedzinie technologii. Postępuje uprzemysłowienie, a dalekie podróże stają się dostępne dla wszystkich klas społecznych.

IMPERIALIZM

Wiek XIX to okres europejskiej dominacji nad resztą świata. Imperia się rozrastają, przybywa kolonii – a wszystko napędza rewolucja przemysłowa. Kolonie dostarczają surowców i towarów luksusowych, aby zaspokoić rosnący popyt, a równocześnie są rozległym rynkiem zbytu dla towarów europejskich. Nadużycia i brak równości uważa się za nieodzowny element procesu „cywilizowania dzikich”. W miejsce stopniowo ustępującego niewolnictwa wchodzą nowe formy nietolerancji i rasizmu.

Do 1914 r. kraje europejskie panują nad około 30 % ludności świata. Europa od stuleci odkrywa terytoria zamorskie i handluje z nimi, ale to korzyści płynące z rewolucji przemysłowej dają jej prawdziwą przewagę nad innymi kontynentami.